LingRoom Blog

Nauczanie języków obcych w szkołach europejskich. Jak na tle Europy wypada Polska?

W jakim wieku dzieci rozpoczynają edukację językową

Biorąc pod uwagę dane statystyczne za ostatnie dziesięć lat, uczniowie europejskich szkół podstawowych coraz wcześniej rozpoczynają naukę języka obcego. Co może zaskakiwać, Polska jest jednym z nielicznych krajów, w których obowiązek nauki języka obcego obejmuje już przedszkolaki. Podstawa programowa wychowania przedszkolnego wprowadza obowiązkowe, bezpłatne lekcje języka obcego: od 2015 roku dla pięciolatków, od 2016 roku dla czterolatków, od 2017 roku dla trzylatków -

co oznacza, że od roku szkolnego 2017/2018 wszystkie polskie przedszkolaki mają zapewnione lekcje języka obcego. To naprawdę chlubny wynik, zważywszy, że w większości unijnych krajów język obcy jest włączany do planu lekcji dopiero w szkole podstawowej. Na mierzalny efekt wprowadzenia tych zmian musimy jednak poczekać jeszcze kilka lub kilkanaście lat – dopiero wtedy będzie można zbadać poziom znajomości języków obcych dzieci, które przeszły tę ścieżkę edukacyjną.

Ile lat trwa nauka języka obcego

Czy jednak długość prowadzonej edukacji językowej (liczonej w latach) ma największy wpływ na ostateczny wynik osiąganej biegłości językowej? Okazuje się, że nie…

Według raportu Eurydice, polscy uczniowie, którzy już w latach poprzednich rozpoczynali naukę języków obcych wcześniej niż ich rówieśnicy z innych krajów, osiągają jeden z najniższych wyników w Europie. Na koniec nauki (absolwenci liceum) uzyskują poziom B1, podczas gdy uczniowie większości krajów europejskich mogą poszczycić się na koniec edukacji szkolnej znajomością języka obcego na poziomie B2, pomimo tego, że ich edukacja obejmowała mniej klas.

poziomów biegłości językowej

Skala Rady Europy wyróżnia sześć poziomów biegłości językowej:

§ A1 – Początkujący § A2 – Podstawowy § B1 – Średnio zaawansowany § B2 – Ponad średnio zaawansowany § C1 – Zaawansowany § C2 – Biegły

wiek rozpoczęcia nauki języków obcych

Języki obce a inne przedmioty

Jednym z głównych powodów tej różnicy jest znacznie niższa liczba godzin obowiązkowego języka obcego realizowana w trakcie roku szkolnego w polskich szkołach. Niestety, łączny wymiar nauczania języków obcych stanowi jedynie 5-10% czasu spędzanego w szkole. W klasach I-III lekcje języka obcego odbywają się dwa razy w tygodniu, dla porównania – w tym samym wymiarze godzinowym odbywa się nauka religii. W klasach IV-VIII język obcy nauczany jest przez trzy godziny w tygodniu. Nauka drugiego języka obcego zwykle rozpoczyna się w VII klasie w wymiarze dwóch godzin tygodniowo.

godzinynauki jezyka obcego

Elastyczny podział czasu nauczania: System, w ramach którego szkoły mają swobodę decydowania o tym, ile czasu z programu nauczania poświęcić na poszczególne przedmioty obowiązkowe. Podstawy programowe opracowane na poziomie centralnym określają, które przedmioty powinny być nauczane, bez podania liczby godzin z podziałem na każdy przedmiot.

Zajęcia w grupie czy lekcje indywidualne

Drugim z czynników negatywnie wpływającym na jakość nauczania języków obcych w polskich szkołach są przepełnione klasy, czyli nauka w zbyt dużych grupach i rozbieżności w poziomie uczniów. Słabsi członkowie grupy zawsze zaniżają poziom, przez co ci bardziej zaawansowani nie mogą się rozwijać i zwyczajnie nudzą się na lekcjach. Dopasowanie efektywnego programu nauczania do zbyt zróżnicowanej grupy jest po prostu niemożliwe, nawet dla wybitnego nauczyciela.

Badania wyraźnie wskazują, iż ci spośród uczniów, którzy od początku edukacji szkolnej równolegle do lekcji w szkole korzystali z dodatkowych, prywatnych lekcji języka obcego lub korepetycji, kończą podstawówkę na poziomie B2-C1. Takiego wyniku nie osiągają nawet absolwenci liceum, jeśli ich edukacja językowa była ograniczona wyłącznie do szkolnych murów.

Nietrudno się domyślić, który z języków obcych jest najbardziej popularny w europejskich szkołach – oczywiście niekwestionowanym zwycięzcą jest język angielski. 97% uczniów w Europie uczy się języka angielskiego, na drugim miejscu jest język francuski, ostatni na podium jest język niemiecki.

jezyki-obce

Kwalifikacje lektora języka obcego

Wymagany poziom kwalifikacji nauczycieli języka obcego w polskich szkołach jest jednym z najniższych w Europie. Minimalny czas trwania kształcenia nauczycieli języków obcych to zazwyczaj cztery lub pięć lat. Kształcenie trwające jedynie trzy lata dopuszczalne jest tylko w czterech krajach:

  • W Belgii (nauczyciele pracujący w szkołach podstawowych i średnich I stopnia)
  • W Austrii (nauczyciele pracujący w szkołach podstawowych i średnich I stopnia)
  • W Polsce (wszystkie trzy poziomy edukacji)
  • W Rumunii (nauczyciele pracujący w szkołach podstawowych)

Dla kontrastu, w Irlandii i we Włoszech minimalny czas trwania kształcenia nauczycieli szkół średnich I stopnia i ogólnokształcących szkół średnich II stopnia wynosi 6 lat. W Luksemburgu, gdzie przyszli nauczyciele szkół średnich I stopnia i ogólnokształcących szkół średnich II stopnia najpierw muszą uzyskać tytuł magistra za granicą, a następnie realizują dwuletnie przygotowanie pedagogiczne, minimalny czas trwania kształcenia wynosi aż siedem lat.

czas jezykow obcych

czas jezykow obcych b

czas jezykow obcych

Pomimo faktu, iż polscy uczniowie rozpoczynają naukę języka obcego wcześnie, kończą ją na gorszym poziomie niż ich rówieśnicy z innych krajów. Powodów tej sytuacji jest kilka, a ich rozwiązanie może nie nadejść szybko. To, w co na pewno warto inwestować czas i energię - to samodoskonalenie i rozwój również poza szkolnymi murami. Ta inwestycja szybko się zwróci.

Sprawdź, Jaki język obcy obcy zapewni Ci wysokie wynagrodzenie? Najbardziej poszukiwane języki na rynku pracy


Dziękujemy, że przeczytałaś/eś do końca nasz artykuł. Jeżeli Ci się podobał, zarejestruj się na naszej platformie, abyśmy mogli dzielić się z Tobą najciekawszymi tekstami z bloga LingRoom

REJESTRACJA

Stwórz własną ofertę regularnych oraz tematycznych kursów językowych i rozliczaj się z LingRoom na zasadach B2B lub Umowy Zlecenia.b.

dołącz jako nauczyciel Dołącz jako uczeń